Các nghi thức thờ cúng tổ tiên quan trọng của người Việt
19/02/22
Thờ cúng là cách biểu thị lòng nhớ ơn tổ tiên cũng như lòng thường và hiếu thảo đối với ông bả, cha mẹ. Đây là một truyền thống văn hóa tốt đẹp của người Việt mà chúng ta cần phải duy trì. Trong đó các nghi thức thờ cúng tổ tiên rất quan trọng, hầu hết người Việt ai cũng ít nhiều biết được.
Nghi thức thờ cúng tổ tiên:
Khi cúng thì chủ gia đình phải bày đồ lễ cùng với hoa quả theo nguyên tắc " đông bình tây quả ", rươu và nước. Sau đó phải đốt đèn ( đèn dầu, đèn cầy hay đèn điện ), thắp hương, đánh chuông, khấn và cúng trước rồi những người trong gia đình theo thứ tự trên dưới cúng sau. Hương ( nhang ) đèn để mời và chuông để thỉnh tổ tiên. Khi cúng thì phải chắp tay đưa lên ngang trán khấn.
Các nghi thức bắt buộc trong thờ cúng tổ tiên được quy định sau:
- Cúng: Khi có giỗ Tết, gia chủ bày hoa, quả, nước, rượu, cỗ bàn, chén bát, đũa, thìa lên bàn thờ rồi thắp hương, thắp đèn, đốt nến, khấn, vái hay lạy để bày tỏ lòng hiếu kính, biết ơn và cầu phước an lành. Đây là nghĩa rộng của cúng. Trong nghĩa bình thường, cúng là thắp hương, khấn, lạy và vái.
- Khấn: Khấn là lời cầu khấn lầm rầm trong miệng khi cúng, tức là lời nói nhỏ liên quan đến các cho tiết về ngày tháng năm, nơi chốn, mục đích buổi cúng lễ, cúng ai, tên những người trong gia đình, lời cầu xin và lời hứa. Sau khi khấn, người ta thường vái vì vái được coi là lời chào kính cẩn. Người ta thường nói khấn vái là bởi vậy.
- Vái: Vái thường được táp dụng ở thế đứng, nhất là trong dịp lễ ở ngoài trời. vái thay thế cho lạy ở trong trường hợp này. Vái là chắp 2 bàn tay lại để trước ngực rồi đưa lên ngang đầu, hơi cúi đầu và khom lưng xuống rồi sau đó ngẩng lên, đưa 2 bàn tay xuống lên theo nhịp lúc cúi xuống khi ngẩng lên. Tùy theo từng trường hợp, người ta vái 2, 3, 4 hay 5 vái.
- Lạy: Lạy là hành động bày tỏ lòng tôn ksinh chân thành với tất cả tâm hồn và thể xác đối với người trên hay người quá cố vào bậc trên của mình. Tùy theo từng trường họp người ta sẽ lạy: 2 lạy, 3 lạy, 4 lạy và 5 lạy sẽ mang ý nghĩa khác nhau
- Ý nghĩa của 2 lạy và 2 vái: Hai lạy thường dùng để áp dụng cho người sống như trong trường hợp cô dâu chú rể lạy cha mẹ. Hoặc khi đi phúng điếu, nếu là vai dưới của người quá cố như em, con cháu, và những người vào hàng con em,... nên lạy 2 lạy.
- Ý nghĩa của 3 lạy và 3 vái:
Khi đi lễ Phật, ta lạy 3 lạy. Ba lạy tượng trưng cho Phật, Pháp, và Tăng. Phật ở đây là giác, tức là giác ngộ, sáng suốt, thông hiểu mọi lẽ. Pháp là chánh, tức là điều chính đáng, trái với tà ngụy. Tăng là tịnh, tức là trong sạch, thanh tịnh, không nhơ bẩn. - Ý nghĩa của 4 lạy và 4 vái: Bốn lạy để cúng người quá cố như ông bà, cha mẹ và thánh thần.
- Ý nghĩa của 5 lạy và 5 vái: Ngày xưa, người ta lạy Vua 5 lạy. Ngày nay, trong lễ giỗ tổ Hùng Vương, những người trong ban tế lễ thường lạy 5 lạy.
Có thể bạn quan tâm: Tục thờ cúng trong gia đình
